Kromming en rechtheid van palen, knik en de invloed daarvan op paaleigenschappen


Bij holle funderingspalen en gesegmenteerde funderingspalen en komt vaak de vraag op, wat de consequenties zijn, als de paal gebogen is. Daarnaast komt bij slanke palen het verschijnsel knik aan de orde.


Voor vrijwel alle funderingspalen is van belang, dat de paal horizontaal gesteund wordt door de naastliggende grond. Dit geldt ook voor palen in zeer slappe bovenlagen van klei of veen. Zonder deze steun, zelfs van zeer slappe lagen, zou bijna elke paal uitknikken. Knik definieren wij als het verschijnsel waarbij een perfecte rechte paal zijn stabiliteit verliest, doordat de paalbelasting, in het elastisch gebied van paaldoorsnede en grond, zo groot is, dat de paal gebogen wordt. Berekening wijst uit, dat dit verschijnsel onder Nederlandse omstandigheden vrijwel nooit voorkomt.


Een andere situatie ontstaat, zodra de paal onbelast reeds gebogen is. In dit geval is het in principe mogelijk, dat problemen ontstaan door het verder uitbuigen van de paal. Gebogen palen komen veelvuldig voor in oude steden alwaar oude funderingsresten paalafwijkingen veroorzaken. Onder Amsterdamse omstandigheden is deze situatie regelmatig onderzocht. Algemeen komen voor:

Genoemde afmetingen geven naar ervaring geen problemen, noch volgens berekeningen, noch volgens proefbelastingen. Voorzichtigheid is echter geboden voor de volgende gevallen: Zeer grote belastingen zijn bijvoorbeeld: In deze gevallen is er een klein risico op uitbuigen van de paal. Een controle van de rechtheid is dan aan te bevelen.


Overigens zijn er uit literatuur, noch uit gegevens van de ons bekende gemeentelijke diensten gevallen bekend van schade of verzakkingen ten gevolge van gebogen palen.


Gebogen palen blijven dus een punt van aandacht voor zwaar belaste palen, maar zijn als praktisch aspect van risico en vereiste controle voor de Nederlandse situatie van minder groot belang. Bijzondere aandacht voor gebogen palen is dus niet economisch te verantwoorden. Aanbevolen wordt het aspect van gebogen palen te beschouwen in het ontwerpstadium en alleen in de speciale van belang zijnde situaties uitgebreide controle op de paalas uit te voeren.


Zowel op Nederlandse als op wereldwijde schaal wordt controle op de rechtheid van stalen buispalen meestal niet uitgevoerd.


Walinco voert controle op rechtheid van de paal uit:


terug naar Toezicht op de uitvoering van heiwerk